Ten artykuł szczegółowo wyjaśnia sytuację obligatariuszy Getin Noble Banku po przymusowej restrukturyzacji i umorzeniu obligacji. Dowiesz się, co dokładnie stało się z Twoją inwestycją, jakie są dostępne ścieżki dochodzenia roszczeń oraz jakie znaczenie ma przełomowy wyrok WSA w Warszawie ze stycznia 2025 roku.
Umorzenie obligacji Getin Noble Banku co to oznacza dla Twoich pieniędzy i jak je odzyskać?
- Obligacje Getin Noble Banku zostały umorzone we wrześniu 2022 r. w ramach przymusowej restrukturyzacji BFG, co oznacza utratę zainwestowanych środków.
- W przeciwieństwie do depozytów, obligacje podporządkowane nie podlegały gwarancjom Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.
- Istnieją dwie główne ścieżki dochodzenia roszczeń: pozwy cywilne o tzw. misselling (wprowadzenie w błąd przy sprzedaży) oraz roszczenia odszkodowawcze wobec Skarbu Państwa po wyroku WSA.
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w styczniu 2025 r. orzekł, że decyzja BFG o restrukturyzacji była niezgodna z prawem z powodu konfliktu interesów, co otwiera drogę do odszkodowań po uprawomocnieniu się wyroku.
- Wiele spraw o misselling opiera się na argumencie, że obligacje były oferowane jako produkt bezpieczny, porównywalny z lokatą, bez należytego informowania o ryzyku.
- Wyrok WSA jest nieprawomocny, a BFG zapowiedział złożenie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Dlaczego obligacje Getin Noble Banku straciły wartość? Kluczowe fakty
Wrzesień 2022: Decyzja BFG, która z dnia na dzień umorzyła Twoją inwestycję
We wrześniu 2022 roku Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) podjął decyzję o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Banku. Był to moment, który dla wielu obligatariuszy oznaczał nagłą i całkowitą utratę zainwestowanych środków. W ramach tej procedury, wszystkie obligacje podporządkowane banku zostały umorzone. Celem tego działania było pokrycie strat, które oszacowano na znaczącą kwotę 3,6 miliarda złotych. Muszę podkreślić, że w przeciwieństwie do depozytów bankowych, obligacje te nie podlegały gwarancjom Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, co jest kluczowe dla zrozumienia braku automatycznego odzyskania kapitału.
Co to jest przymusowa restrukturyzacja i dlaczego objęła Getin Noble Bank?
Przymusowa restrukturyzacja to mechanizm prawny stosowany w sytuacjach, gdy bank znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, grożącej jego upadłością, a jego stabilność jest zagrożona dla całego systemu finansowego. BFG, jako organ odpowiedzialny za stabilność sektora bankowego, podjął taką decyzję w odniesieniu do Getin Noble Banku ze względu na jego długotrwałe problemy finansowe i ryzyko dla rynku. W ramach restrukturyzacji, działalność banku została podzielona. "Zdrowa" część aktywów i zobowiązań, w tym większość depozytów, została przeniesiona do nowo utworzonej instytucji pomostowej, która obecnie funkcjonuje pod nazwą VeloBank. Pozostała część Getin Noble Banku, obciążona m.in. portfelem kredytów frankowych, trafiła do upadłości, co miało miejsce 20 lipca 2023 roku.
Obligacje podporządkowane: Czym były i dlaczego to właśnie one pokryły straty banku?
Obligacje podporządkowane to specyficzny rodzaj dłużnych papierów wartościowych, które charakteryzują się wyższym ryzykiem niż inne obligacje czy depozyty. Ich nazwa "podporządkowane" odnosi się do hierarchii zaspokajania wierzycieli w przypadku niewypłacalności lub restrukturyzacji emitenta. Oznacza to, że w scenariuszu kryzysowym, takim jak przymusowa restrukturyzacja Getin Noble Banku, obligatariusze podporządkowani są zaspokajani dopiero po uregulowaniu zobowiązań wobec innych wierzycieli, np. deponentów czy posiadaczy obligacji niezabezpieczonych. Zgodnie z przepisami prawa bankowego, to właśnie obligacje podporządkowane są umarzane w pierwszej kolejności w celu pokrycia strat banku i ratowania jego "zdrowej" części. To dlatego właśnie one stały się narzędziem do pokrycia deficytu finansowego Getin Noble Banku.
Czy masz szansę odzyskać pieniądze? Analiza dostępnych ścieżek
Ścieżka 1: Pozew cywilny za misselling czy bank wprowadził Cię w błąd?
Jedną z głównych dróg dochodzenia roszczeń, którą wielu obligatariuszy Getin Noble Banku już wybrało, są pozwy cywilne. Najczęściej są one kierowane przeciwko Noble Securities S.A., czyli podmiotowi odpowiedzialnemu za dystrybucję obligacji. Kluczowym zarzutem w tych sprawach jest tzw. "misselling", czyli wprowadzenie klienta w błąd podczas sprzedaży produktu finansowego. W kontekście obligacji Getin Noble Banku, argumentuje się, że były one oferowane jako produkt bezpieczny, porównywalny z lokatą bankową, bez należytego informowania o rzeczywistym ryzyku utraty kapitału oraz o ich podporządkowanym charakterze. W mojej ocenie, to właśnie ten aspekt sprzedaży jest fundamentem dla wielu roszczeń.
Jakie dowody są kluczowe w walce z Noble Securities o odszkodowanie?
- Umowy nabycia obligacji: Podstawowy dokument potwierdzający zakup.
- Potwierdzenia transakcji: Dowody wpłaty i nabycia papierów wartościowych.
- Korespondencja z bankiem/Noble Securities: Wszelkie e-maile, listy, notatki z rozmów, które mogą świadczyć o sposobie prezentacji produktu.
- Ankiety MIFID: Dokumenty oceniające profil ryzyka klienta; często były wypełniane w sposób formalny, niezgodny z rzeczywistą wiedzą i doświadczeniem klienta.
- Nagrania rozmów: Jeśli rozmowy z doradcami były nagrywane, mogą stanowić bardzo mocny dowód na sposób przedstawienia obligacji.
- Zeznania świadków: Inni klienci lub byli pracownicy banku, którzy mogą potwierdzić praktyki sprzedażowe.
"Bezpieczne jak lokata" najczęstsze argumenty w sprawach o misselling
Argumentacja w sprawach o misselling często koncentruje się na powszechnych nieprawidłowościach w procesie sprzedaży obligacji, zwłaszcza wobec klientów detalicznych i seniorów. Z moich obserwacji wynika, że pracownicy banku często przedstawiali obligacje jako bezpieczną alternatywę dla tradycyjnych lokat, obiecując wyższe oprocentowanie bez adekwatnego wyjaśnienia ryzyka utraty kapitału. Klienci nie byli informowani o statusie podporządkowania wierzytelności, co w przypadku restrukturyzacji okazało się kluczowe. Ankiety MIFID, mające na celu ocenę adekwatności produktu do profilu ryzyka klienta, często były wypełniane w sposób powierzchowny, nie odzwierciedlając faktycznej wiedzy i doświadczenia inwestycyjnego klientów. To właśnie te praktyki stanowią sedno zarzutów o misselling.Wielu poszkodowanych wspomina, że pracownicy banku zapewniali ich, iż obligacje są "bezpieczne jak lokata" i nie ma ryzyka utraty kapitału, co okazało się nieprawdą.
Ścieżka 2: Skarga na decyzję BFG i roszczenia wobec Skarbu Państwa
Druga ścieżka dochodzenia roszczeń jest bardziej złożona i wiąże się bezpośrednio z zaskarżeniem decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego o przymusowej restrukturyzacji. To właśnie w tej ścieżce pojawił się przełomowy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który otworzył nowe perspektywy dla obligatariuszy. Jest to droga, która potencjalnie może prowadzić do dochodzenia odszkodowań bezpośrednio od Skarbu Państwa, co stanowi zupełnie inną strategię niż pozwy o misselling.
Przełomowy wyrok WSA ze stycznia 2025: Nowe światło dla obligatariuszy
Co dokładnie orzekł sąd i dlaczego uznał decyzję BFG za niezgodną z prawem?
29 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał orzeczenie, które wstrząsnęło rynkiem finansowym i dało nadzieję tysiącom obligatariuszy. Sąd uznał, że decyzja BFG o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Banku została wydana z naruszeniem prawa. Kluczowe dla wyroku były wytyczne Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które BFG, zdaniem sądu, nie zastosował w pełni. Sąd skupił się na argumencie dotyczącym braku wystarczającej niezależności operacyjnej BFG pomiędzy jego różnymi funkcjami organu restrukturyzacyjnego, gwaranta depozytów i kuratora. W ocenie WSA, taka struktura mogła prowadzić do konfliktu interesów, co podważało legalność całego procesu restrukturyzacji.
Konflikt interesów w BFG: Jakie to ma znaczenie dla Twojej sprawy?
Wskazany przez WSA konflikt interesów w BFG ma potencjalnie ogromne znaczenie dla obligatariuszy Getin Noble Banku. Sąd uznał, że BFG, pełniąc jednocześnie rolę organu decyzyjnego o restrukturyzacji, podmiotu gwarantującego depozyty oraz kuratora, nie zapewnił odpowiedniej separacji tych funkcji. Oznacza to, że decyzje dotyczące restrukturyzacji mogły być podejmowane z uwzględnieniem innych interesów niż tylko obiektywna ocena sytuacji banku. Jeśli wyrok WSA się uprawomocni, otworzy to obligatariuszom drogę do dochodzenia odszkodowań od Skarbu Państwa. Podstawą prawną będzie w tym przypadku art. 417 Kodeksu cywilnego, który mówi o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie władzy publicznej. To jest fundamentalna zmiana w perspektywie prawnej.
Czy ten wyrok oznacza automatyczny zwrot pieniędzy? Stanowisko prawne
Muszę jasno podkreślić, że choć wyrok WSA jest przełomowy, nie oznacza on automatycznego zwrotu pieniędzy ani cofnięcia przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Banku. Jest to niezwykle ważna informacja, którą każdy obligatariusz powinien mieć na uwadze. Wyrok jest nieprawomocny i nie wpływa również na bieżącą działalność VeloBanku, który funkcjonuje jako odrębny podmiot. To dopiero pierwszy, choć bardzo znaczący, krok w długiej drodze prawnej. Jego uprawomocnienie się w przyszłości może umożliwić dochodzenie odszkodowań, ale samo w sobie nie przywraca obligacji ani nie generuje natychmiastowych wypłat.
Wyrok nie jest prawomocny co dalej? Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego
Jak już wspomniałem, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest nieprawomocny. Oznacza to, że Bankowy Fundusz Gwarancyjny ma prawo, i jak już zapowiedział, złoży skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA). Rola NSA w tym procesie jest kluczowa to właśnie ten sąd ostatecznie rozstrzygnie, czy decyzja BFG o restrukturyzacji Getin Noble Banku była zgodna z prawem. Od decyzji NSA nie ma już dalszej drogi odwoławczej w polskim systemie sądownictwa administracyjnego. Musimy więc uzbroić się w cierpliwość i czekać na ostateczne rozstrzygnięcie, które zadecyduje o dalszych możliwościach dochodzenia roszczeń na tej ścieżce.
Jakie kroki podjąć już dziś? Praktyczny poradnik dla obligatariusza
Krok 1: Zgromadzenie dokumentacji czego będziesz potrzebować?
Niezależnie od wybranej ścieżki dochodzenia roszczeń, kluczowe jest posiadanie kompletnej dokumentacji. Już dziś powinieneś zgromadzić następujące dokumenty:
- Umowy nabycia obligacji: Wszystkie umowy dotyczące zakupu obligacji Getin Noble Banku.
- Potwierdzenia transakcji: Dowody wpłat, wyciągi bankowe potwierdzające nabycie obligacji.
- Korespondencja z bankiem/Noble Securities: Wszelkie e-maile, listy, notatki ze spotkań, oferty, materiały promocyjne dotyczące obligacji.
- Ankiety MIFID: Kwestionariusze oceny adekwatności i odpowiedniości produktu, które wypełniałeś przed zakupem obligacji.
- Nagrania rozmów: Jeśli posiadasz nagrania rozmów z doradcami bankowymi, są one niezwykle cenne.
- Wyciągi z rachunków maklerskich: Potwierdzające posiadanie obligacji i ich umorzenie.
Krok 2: Analiza prawna Twojej indywidualnej sytuacji kiedy warto iść do sądu?
Każda sytuacja obligatariusza jest inna i wymaga indywidualnej analizy prawnej. Zawsze powtarzam, że nie ma uniwersalnej recepty. Warto rozważyć pójście do sądu, jeśli posiadasz mocne dowody na misselling, np. pisemne zapewnienia o bezpieczeństwie inwestycji, nieprawidłowo wypełnioną ankietę MIFID czy nagrania rozmów. Należy jednak pamiętać o potencjalnych kosztach i ryzykach związanych z postępowaniem sądowym. Dlatego też, przed podjęciem jakichkolwiek działań, zdecydowanie sugeruję konsultację z prawnikiem specjalizującym się w sprawach dotyczących obligacji korporacyjnych i missellingu. Taki specjalista pomoże ocenić Twoje szanse i wybrać najkorzystniejszą strategię.
Krok 3: Wybór strategii pozew cywilny czy oczekiwanie na finał sprawy w NSA?
Przed obligatariuszami stoją obecnie dwie główne strategie. Pierwsza to pursuing pozwu cywilnego o misselling już teraz. Ta ścieżka opiera się na zarzucie wprowadzenia w błąd przy sprzedaży i jest niezależna od rozstrzygnięć w sprawie BFG. Jej zaletą jest to, że możesz działać od razu, a wyrok WSA nie jest konieczny do jej prowadzenia. Drugą strategią jest oczekiwanie na uprawomocnienie się wyroku WSA i ewentualne dochodzenie roszczeń od Skarbu Państwa. Zaletą tej ścieżki jest potencjalnie silniejsza podstawa prawna po prawomocnym wyroku NSA, jednak wymaga ona cierpliwości i wiąże się z niepewnością co do terminu i ostatecznego wyniku. Moim zdaniem, kluczowe jest rozważenie siły dowodów w Twojej indywidualnej sprawie oraz Twojej gotowości do ponoszenia kosztów i ryzyka związanego z każdą z tych dróg. Prawnik pomoże Ci świadomie podjąć decyzję, która strategia będzie dla Ciebie najbardziej optymalna.
VeloBank i upadłość Getin Noble Banku: Co to oznacza dla obligatariuszy?
Czy VeloBank ponosi jakąkolwiek odpowiedzialność za umorzone obligacje?
VeloBank powstał w wyniku przymusowej restrukturyzacji jako instytucja pomostowa, do której przeniesiono "zdrową" część Getin Noble Banku. Z prawnego punktu widzenia, VeloBank jest odrębnym podmiotem prawnym i co do zasady nie ponosi odpowiedzialności za umorzone obligacje Getin Noble Banku. Jego zadaniem było przejęcie aktywów i zobowiązań w celu zapewnienia ciągłości funkcjonowania bankowości dla klientów, którzy posiadali depozyty. Obligacje podporządkowane pozostały w części Getin Noble Banku, która trafiła do upadłości, dlatego też roszczenia obligatariuszy nie mogą być kierowane bezpośrednio do VeloBanku.
Przeczytaj również: Obligacje indeksowane inflacją: jak chronić oszczędności przed utratą wartości?
Postępowanie upadłościowe GNB a szanse na zaspokojenie roszczeń obligatariuszy
Postępowanie upadłościowe Getin Noble Banku zostało ogłoszone 20 lipca 2023 roku. Wierzyciele, w tym obligatariusze, mogą zgłaszać swoje roszczenia w tym postępowaniu. Jednakże, muszę być szczery i podkreślić, że szanse na odzyskanie środków przez obligatariuszy w ramach tego postępowania są bardzo niskie. Wynika to z kilku przyczyn. Po pierwsze, obligacje podporządkowane, jak sama nazwa wskazuje, znajdują się na samym końcu hierarchii zaspokajania wierzycieli. Oznacza to, że najpierw zaspokajane są inne grupy wierzycieli (np. pracownicy, Skarb Państwa, inni wierzyciele). Po drugie, skala niewypłacalności Getin Noble Banku jest tak duża, że po zaspokojeniu wierzycieli uprzywilejowanych, zazwyczaj nie pozostaje wystarczająco dużo środków, aby zaspokoić obligatariuszy podporządkowanych, nawet w niewielkim procencie. To smutna, ale realistyczna ocena sytuacji.
